Czy cyfrowe narzędzie może skrócić czas potrzebny na weryfikację interakcji lekowych, nie dokładając personelowi kolejnego elementu do codziennego workflow? Pilotaż Medbase w Instytucie Matki i Dziecka pozwolił sprawdzić to w rzeczywistym środowisku szpitalnym.
Punkt wyjścia: ile czasu zajmuje znalezienie właściwej informacji?
Bezpieczna farmakoterapia wymaga uwzględnienia wielu informacji jednocześnie. Przy ocenie konkretnego leku znaczenie mogą mieć m.in. interakcje z innymi lekami, działania niepożądane, dawkowanie, przeciwwskazania, funkcja nerek i wątroby, ciąża czy karmienie piersią.
Problemem nie jest więc wyłącznie dostęp do wiedzy. Jest nim również czas potrzebny na znalezienie, sprawdzenie i zestawienie informacji pochodzących z różnych źródeł. To właśnie ten obszar był przedmiotem pilotażu Medbase przeprowadzonego w aptece Instytutu Matki i Dziecka w 2026 roku.
Medbase porządkuje informacje potrzebne przy ocenie farmakoterapii w jednym środowisku. Użytkownik może znaleźć m.in. dane dotyczące:
- interakcji lek-lek,
- działań niepożądanych,
- dawkowania,
- wskazań i przeciwwskazań,
- modyfikacji dawkowania w niewydolności nerek,
- zaburzeń funkcji wątroby,
- stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią,
- farmakogenetyki,
- krzyżowych reakcji nadwrażliwości.
W pilotażu nie chodziło jednak o sprawdzenie, jak długa jest lista funkcji. Chodziło o coś znacznie bardziej praktycznego: czy personel szybciej dociera do informacji, których potrzebuje w codziennej pracy.
„Wprowadzanie technologii do środowiska klinicznego ma sens wtedy, gdy realnie wspiera pracę personelu, a nie tworzy kolejnej warstwy obciążenia. Dlatego w pilotażu szczególnie ważne było dla nas sprawdzenie, czy rozwiązanie skraca drogę od pytania klinicznego do wiarygodnej i potrzebnej w danym momencie informacji. Chcieliśmy zobaczyć nie tylko, jak działa samo narzędzie, ale przede wszystkim, jak wpisuje się ono w rzeczywisty workflow szpitala i codzienną pracę użytkowników. Wyniki pilotażu dostarczyły nam cennych informacji na temat jego praktycznego zastosowania i obszarów, w których może wspierać personel” – wyjaśnia Sławomir Kmak, Dyrektor Operacyjny Medbase Polska.
Co dokładnie sprawdzano?
Pilotaż miał odpowiedzieć na kilka konkretnych pytań:
- Czy narzędzie skraca czas potrzebny na sprawdzenie informacji o lekach?
- Czy jest łatwe w użyciu?
- Czy informacje są postrzegane jako wiarygodne?
- Czy korzystanie z rozwiązania wpływa na organizację pracy?
- Czy personel widzi dla niego praktyczną wartość?
Użytkownicy oceniali m.in. przydatność kliniczną, łatwość korzystania, wiarygodność prezentowanych informacji, wpływ na organizację pracy, czas potrzebny na weryfikację informacji o lekach oraz ogólną ocenę rozwiązania. To ważna różnica względem klasycznej prezentacji technologii.
Wyniki pilotażu
100% badanych: krótsza weryfikacja interakcji lekowych
Wszyscy respondenci wskazali, że Medbase skraca czas potrzebny na sprawdzenie interakcji lekowych. To jeden z najważniejszych wyników pilotażu, ponieważ właśnie skrócenie drogi do potrzebnej informacji było jednym z podstawowych obszarów oceny rozwiązania.
48%: bez Medbase sprawdzenie informacji zajęłoby więcej czasu
48% respondentów oceniło, że bez dostępu do portalu sprawdzenie potrzebnych informacji zajęłoby im więcej czasu. Kolejne 22% wskazało odpowiedź „raczej tak”. Łącznie oznacza to, że 70% uczestników badania dostrzegło czasową przewagę rozwiązania w procesie weryfikacji informacji.
To właśnie ten wynik najlepiej pokazuje potencjalną wartość narzędzia w codziennej pracy: nie chodzi o zastąpienie wiedzy personelu, lecz o skrócenie czasu potrzebnego na jej wyszukanie i porównanie.
0%: zaburzenia rytmu pracy
Żaden z respondentów nie wskazał, że korzystanie z MedBase zaburzało jego rytm pracy. W przypadku technologii wdrażanej w środowisku klinicznym to istotny parametr. Każde dodatkowe narzędzie oznacza potencjalnie kolejny krok w procesie pracy. Jeżeli technologia ma wspierać personel, powinna ten proces upraszczać, a nie komplikować.
80%: pozytywna ocena wpływu na bezpieczeństwo farmakoterapii
80% respondentów uznało, że narzędzie realnie zwiększa bezpieczeństwo farmakoterapii. Ta sama grupa pozytywnie oceniła wiarygodność prezentowanych informacji oraz intuicyjność rozwiązania.
Dodatkowo 100% ankietowanych zadeklarowało, że poleciłoby MedBase innym użytkownikom.
Co użytkownicy uznali za najbardziej przydatne?
W odpowiedziach użytkowników powtarzały się przede wszystkim cztery obszary:
Szybki dostęp do informacji: zamiast przeszukiwać wiele źródeł, użytkownik może korzystać z uporządkowanej bazy w jednym miejscu.
Weryfikacja interakcji i terapii: narzędzie wspiera sprawdzanie potencjalnych interakcji oraz informacji istotnych dla prowadzonej farmakoterapii.
Dostęp do uzasadnienia naukowego: informacje są powiązane ze źródłami i publikacjami, co pozwala użytkownikowi dotrzeć do szerszego kontekstu naukowego.
Ograniczenie rozproszenia informacji: część procesu wyszukiwania i porównywania danych może zostać przeprowadzona w jednym środowisku.
Co stoi za informacjami w Medbase?
W przypadku cyfrowego narzędzia wspierającego farmakoterapię szczególne znaczenie ma jakość i aktualność źródeł.
Medbase wykorzystuje m.in. Charakterystyki Produktów Leczniczych, dokumenty EPAR oraz publikacje recenzowane naukowo. Zawartość jest poddawana weryfikacji klinicznej i aktualizowana wraz ze zmianami w dostępnej wiedzy. Proces obejmuje również monitorowanie literatury i baz medycznych, aktualizację baz danych, tłumaczenie i lokalizację treści oraz ocenę wybranych publikacji przez klinicystów.
W prezentowaniu danych wykorzystywana jest także metodologia GRADE, porządkująca informacje dotyczące jakości dowodów i siły rekomendacji. Jednocześnie granica pozostaje jasna: Medbase dostarcza informacji i nie podejmuje decyzji klinicznej.
Czy technologia pasuje do każdego szpitala?
Pilotaż przyniósł również ważny wniosek, który wykracza poza samo rozwiązanie: nie każda funkcjonalność technologii będzie równie istotna w każdej placówce.
Instytut Matki i Dziecka jest szpitalem o profilu pediatrycznym. Część funkcjonalności Medbase może więc mieć mniejsze zastosowanie niż w placówkach, w których częściej występuje złożona farmakoterapia pacjentów dorosłych.
Użytkownicy wskazywali natomiast na potencjalną szczególną wartość rozwiązania w przypadku pacjentów geriatrycznych, polifarmakoterapii oraz obszarów wymagających uwzględnienia dodatkowych uwarunkowań terapii, takich jak ciąża czy laktacja.
To jedna z najważniejszych lekcji z pilotażu: technologia nie jest wdrażana „do szpitala”. Jest wdrażana do konkretnego procesu, przez konkretnych użytkowników, dla konkretnej grupy pacjentów. Dlatego pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie: czy rozwiązanie działa? Równie ważne są pytania:
- Dla kogo działa najlepiej?
- W którym procesie przynosi największą wartość?
- Gdzie jego zastosowanie będzie ograniczone?
„Pilotaż Medbase pozwolił nam zweryfikować, jak rozwiązanie sprawdza się w realnych warunkach oraz w specyfice Szpitala i codziennego sposobu pracy personelu. To istotny element oceny nowych technologii, ponieważ rozwiązanie, które sprawdza się w jednym środowisku, nie zawsze w ten sam sposób odpowiada na potrzeby innej placówki czy konkretnej specjalizacji. Szczególnie cenna jest dla nas informacja zwrotna od użytkowników, którzy wskazali, że rozwiązanie rzeczywiście ułatwia im pracę, przyspiesza realizację zadań i pozwala działać sprawniej. To najlepsze potwierdzenie, że warto wspólnie szukać rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste potrzeby personelu i pacjentów.”
– Ewelina Tomaszczyk, Innovation Manager Działu Wdrożeń – Centrum Innowacji i Sztucznej Inteligencji IMiD
Tutaj pojawia się najważniejsza wartość case study Medbase w Instytucie Matki i Dziecka. Nie jest nią wyłącznie informacja, że użytkownicy wysoko ocenili rozwiązanie. Wartością jest wiedza o tym, w jakich warunkach ta technologia może być użyteczna.
Od finalisty MCSC do pilotażu
W 2025 r. Medbase znalazł się w gronie TOP10 finalistów 4. edycji MCSC Hospital Leadership Innovation i został objęty opieką mentorską Instytutu Matki i Dziecka.
Konsekwencją tego była możliwość sprawdzenia rozwiązania w rzeczywistym środowisku szpitalnym. To właśnie ten etap jest szczególnie istotny z perspektywy MCSC. Konkurs może połączyć szpital z technologią, ale dopiero pilotaż pozwala ocenić, czy z tego połączenia może powstać realna wartość.
W przypadku MedBase ścieżka wyglądała następująco:
Jest to zresztą model, który MCSC rozwija w ramach swojej platformy współpracy:
- Problem: czego naprawdę potrzebuje szpital?
- Rozwiązanie: czy istnieje technologia, która może odpowiedzieć na tę potrzebę?
- Pilotaż: czy działa w rzeczywistym środowisku?
- Użytkownicy: czy personel chce i potrafi z niej korzystać?
- Dane: jaki jest obserwowany efekt?
- Wnioski: gdzie rozwiązanie ma największą wartość, a gdzie jego zastosowanie jest ograniczone?
- Decyzja: czy i jak technologia powinna być dalej wykorzystywana?
ROZWIĄZANIE → SZPITAL → PILOTAŻ → UŻYTKOWNICY → INFORMACJA ZWROTNA → WNIOSKI
Przedstawiony schemat nie traktuje innowacji jako jednorazowego działania. Konkurs czy prezentacja może być początkiem relacji. Pilotaż jest momentem weryfikacji, ale dopiero wdrożenie staje się początkiem realnej zmiany.
Co o pilotażu mówi sam szpital?
Jak podkreśliła dr n. med. Eliza Kozyra-Pydyś, Pełnomocnik Dyrektor IMiD ds. Klinicznych:
„Bezpieczeństwo farmakoterapii jest integralnym elementem bezpieczeństwa pacjenta. Dlatego tak ważna jest współpraca szpitali z podmiotami technologicznymi, które tworzą rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby kliniczne. Jednocześnie innowacyjne narzędzia powinny być oceniane przede wszystkim w rzeczywistym środowisku pracy – z uwzględnieniem ich użyteczności dla personelu, wpływu na organizację pracy oraz specyfiki leczonej populacji. Tylko taka ocena pozwala odpowiedzialnie decydować o ich dalszym wykorzystaniu w praktyce klinicznej.”
O ile więc demonstracja technologii pokazuje jej możliwości, o tyle sprawdzenie jej w konkretnych warunkach ukazuje specyfikę i prawdziwe możliwości zastosowania. To podejście dobrze oddaje sposób, w jaki MCSC patrzy na innowacje: nie przez pryzmat samego produktu, lecz przez pryzmat problemu, użytkownika i efektu wdrożenia.
Wyniki pilotażu zostały zaprezentowane 15 września 2026 podczas Hospital Innovation Summit. Opowiedzieli o nich Sławomir Kmak, Dyrektor Operacyjny Medbase Polska i dr n. med. Eliza Kozyra-Pydyś, Pełnomocnik Dyrektora IMiD ds. Klinicznych.
Czego nauczył nas ten pilotaż?
1. Technologię trzeba oceniać w realnym workflow
To, co wygląda dobrze podczas prezentacji, musi jeszcze sprawdzić się w codziennej pracy.
2. Czas użytkownika jest mierzalną wartością
W przypadku MedBase 100% respondentów wskazało skrócenie czasu potrzebnego na sprawdzenie interakcji lekowych, a 70% badanych wskazało, że bez narzędzia weryfikacja informacji zajęłaby im więcej czasu lub raczej zajęłaby więcej czasu.
3. Workflow jest równie ważny jak funkcjonalność
Żaden z respondentów nie wskazał, że korzystanie z narzędzia zaburzało rytm jego pracy.
4. Profil placówki ma znaczenie
To samo rozwiązanie może mieć różną wartość w zależności od populacji pacjentów, specjalizacji i rodzaju prowadzonej farmakoterapii.
5. Informacja zwrotna użytkowników jest częścią wdrożenia
To personel pokazuje, czy rozwiązanie rzeczywiście odpowiada na problem, dla którego zostało wybrane.
6. Pilotaż to nie koniec. To moment decyzji.
Pilotaż nie jest celem samym w sobie, ale etapem podejmowania świadomej decyzji o dalszym zastosowaniu technologii.
W przypadku Medbase pilotaż dostarczył konkretnych danych dotyczących czasu, użyteczności, workflow i odbioru rozwiązania przez użytkowników. Jednocześnie pokazał ograniczenia wynikające ze specyfiki populacji pacjentów.
Właśnie o to chodzi w dobrze zaprojektowanym pilotażu: nie o to, żeby za wszelką cenę udowodnić, że technologia jest potrzebna, ale o to, żeby dowiedzieć się, czy jest potrzebna, komu, gdzie i w jakim zakresie.
Szczególne podziękowania składamy osobom najbardziej zaangażowanym w przeprowadzenie pilotażu:
- pani Magdalenie Krysińskiej
- pani Magdalenie Sobczak
- pani Magdalenie Parzyszek
- pani Agnieszce Duras
- pani Marcie Panek
- pani dr n. med. Elizie Kozyrze-Pydyś