Gaia AI Factory

Gaia AI Factory to pionierska inicjatywa w skali europejskiej – strategiczny projekt infrastrukturalny rozwijany w ramach EuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU), którego celem jest stworzenie innowacyjnego ekosystemu sztucznej inteligencji o globalnym znaczeniu.

Projekt ma na celu udostępnienie najnowocześniejszych zasobów obliczeniowych, narzędzi i kompetencji badawczych dla środowiska naukowego, przemysłu i administracji publicznej, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony zdrowia, sektora kosmicznego i dużych modeli językowych (LLM). Umożliwi to polskim instytucjom i firmom dostęp do nowoczesnej infrastruktury superkomputerowej, repozytoriów danych oraz programów rozwoju kompetencji w obszarze AI.

Główne założenia projektu

Cel strategiczny
Gaia AI Factory to ogólnokrajowe centrum doskonałości AI, łączące zaawansowaną
infrastrukturę obliczeniową z kompleksową ofertą usług – od akceleracji badań, przez
wsparcie rozwoju kompetencji, aż po komercyjne zastosowania nowoczesnej
sztucznej inteligencji. Projekt powstaje na bazie europejskich wartości takich jak
zaufanie, przejrzystość i odpowiedzialność w rozwoju i wdrażaniu AI.
Najnowocześniejsza infrastruktura obliczeniowa
W sercu Gaia AI Factory znajdzie się superkomputer zoptymalizowany pod kątem
zadań AI, wyposażony w ponad 1000 akceleratorów GPU, który zapewni moc
obliczeniową wielokrotnie większą od obecnie najszybszego systemu w Polsce –
Helios. Platforma będzie zintegrowana z krajową siecią PLGrid, co umożliwi
wykorzystanie istniejącej wysokowydajnej infrastruktury badawczej i wiedzy
eksperckiej ośrodków HPC.
Rozwój kompetencji i wsparcie użytkowników
Projekt uwzględnia szeroką gamę usług wspierających pełen cykl życia projektów AI:
- szkolenia i warsztaty dla użytkowników o różnym poziomie zaawansowania,
- wsparcie eksperckie przy analizie potrzeb i wyborze optymalnych rozwiązań,
- narzędzia do przygotowania oraz zarządzania danymi.
Ekosystem innowacji
Gaia AI Factory nie jest jedynie mocarnym systemem obliczeniowym, lecz platformą
integrującą środowiska badawcze, przemysłowe i administracyjne. Projekt jest
częścią rozproszonej sieci AI Factories w Europie, współpracującej m.in. z innymi
ośrodkami takimi jak PIAST AI Factory (Polska) czy LUMI AI Factory (Finlandia).

Obszary zastosowań i korzyści

Dzięki Gaia AI Factory możliwe będzie wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w
najważniejszych obszarach społecznogospodarczych:
- Ochrona zdrowia
  - wsparcie diagnostyki obrazowej i analiz medycznych,
  - personalizowane terapie i systemy rekomendacyjne dla klinicystów,
  - bezpieczne środowiska do testowania modeli medycznych.
    W tym kontekście Dział Wdrożeń – Centrum Innowacji i Sztucznej Inteligencji IMiD
    pełni rolę lidera wdrożeń i integracji rozwiązań AI w szpitalnictwie, umożliwiając
    efektywne powiązanie infrastruktury superkomputerowej z realnymi potrzebami
    klinicznymi.
- Technologie kosmiczne
  - analiza danych satelitarnych dla monitorowania środowiska, zmian klimatycznych i katastrof naturalnych,
  - wsparcie systemów nawigacyjnych i obserwacyjnych przyszłych misji.
- Duże modele językowe i AI ogólnego przeznaczenia
  - trening i testowanie nowoczesnych modeli NLP i generatywnej AI,
  - wsparcie badań w dziedzinie uczenia maszynowego na dużą skalę.

Stan realizacji

Projekt Gaia AI Factory jest obecnie w fazie intensywnej implementacji, ze wsparciem finansowym o wartości około 70 mln EUR, współfinansowanym przez Polskę i Unię Europejską w ramach EuroHPC JU:

trwa budowa i przygotowanie infrastruktury superkomputerowej w Krakowie,
konsorcjum projektowe intensyfikuje działania operacyjne i przygotowuje środowiska usługowe AI,
w listopadzie 2025 odbył się Dzień Informacyjny Gaia AI Factory, prezentujący możliwości i przyszłe usługi dla środowisk naukowych i przedsiębiorczych.

Konsorcjum Gaia AI Factory

Projekt jest realizowany przez wieloinstytucjonalne konsorcjum łączące kluczowe
ośrodki badawcze, technologiczne i eksperckie w Polsce:

Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet,
Wydział Technologii Kosmicznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,
Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Politechniki Wrocławskiej,
Centrum Informatyczne TASK Politechniki Gdańskiej,
Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego
Uniwersytetu Warszawskiego,
Narodowe Centrum Badań Jądrowych,
Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa NASK PIB,
Ośrodek Przetwarzania Informacji OPI PIB,
Sano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej –
Międzynarodowa Fundacja Badawcza,
Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego,
Instytut Matki i Dziecka,
Krakowski Park Technologiczny.

Rola Instytutu Matki i Dziecka w projekcie

Instytut Matki i Dziecka od lat wyznacza standardy w wykorzystaniu sztucznej inteligencji w publicznych szpitalach. Jako pierwszy w Polsce utworzył dedykowany dział AI, którego zadaniem jest poszukiwanie i wdrażanie nowoczesnych rozwiązań wspierających opiekę zdrowotną i procesy zarządcze.

Jak zauważa Nikoletta Buczek, zastępczyni kierownika Działu Wdrożeń – Centrum Innowacji i Sztucznej Inteligencji IMiD: „Projekt Gaia umożliwi otwarcie bezpiecznej przestrzeni do testowania medycznych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Będzie to pierwszy sandbox tego typu w Polsce, powiązany z zaawansowaną infrastrukturą oraz wiedzą kliniczną.”

Dzięki dołączeniu do inicjatywy Instytut Matki i Dziecka zyskuje możliwość:

usprawniania procesów klinicznych i administracyjnych,
rozwijania innowacyjnych narzędzi wspierających diagnostykę,
podnoszenia jakości analiz epidemiologicznych i badań naukowych,
wdrażania rozwiązań AI poprawiających bezpieczeństwo i jakość opieki nad pacjentami.